Vừa mới… thì ngay
Sự việc sau xảy ra gần như đồng thời với sự việc trước. Không phân biệt chủ thể.
Văn viết, văn chương. Mang sắc thái trang trọng, cổ điển.
〜や là dạng rút gọn của 〜や否や. Chủ ngữ vế trước và vế sau có thể khác nhau. Vế sau không dùng thể ý chí, mệnh lệnh. Tương tự 〜が早いか và 〜なり.
私はその人の顔を一目見るや、３０年前に別れた恋人だと気が付いた。
Sau khi thoáng nhìn thấy gương mặt của người đó thì đã nhận ra chính là người yêu đã chia tay 30 năm trước.